Leiðir til að minnka streitu með núvitund

Mikilvægi núvitundar til að minnka streitu

Streita er orðin einn algengasti fylgifiskur nútímalífs. Hraður lífsstíll, stöðugt upplýsingaflæði og miklar kröfur í vinnu og einkalífi valda því að margir upplifa langvarandi streitu. Slík streita hefur ekki aðeins áhrif á andlega líðan heldur einnig líkamlega heilsu. Á síðustu árum hefur núvitund (e. mindfulness) vakið mikla athygli sem áhrifarík og aðgengileg leið til að draga úr streitu og bæta vellíðan.

Hvað er núvitund?

Núvitund felst í því að beina athyglinni meðvitað að líðandi augnabliki, án þess að dæma upplifunina. Hún snýst um að taka eftir hugsunum, tilfinningum og líkamsskynjunum eins og þær eru, frekar en að festast í áhyggjum um fortíð eða framtíð (Kabat-Zinn, 2003). Núvitund er ekki að „tæma hugann“, heldur að þjálfa hæfileikann til að vera til staðar með opnum og samþykkjandi huga. Þessi nálgun á rætur sínar að rekja til austrænna hugleiðsluhefða, en hefur verið aðlöguð að vestrænum heilbrigðis- og sálfræðimeðferðum, meðal annars í formi núvitundarsinnaðrar streituminnkunar (Mindfulness-Based Stress Reduction, MBSR).

Streita og áhrif hennar á líkamann

Streita er eðlileg viðbrögð líkamans við áskorunum og hættu. Þegar streituviðbragðið er virkjað losar líkaminn hormón á borð við kortisól og adrenalín sem undirbúa hann fyrir aðgerðir. Vandinn skapast þegar streitan verður langvarandi og líkaminn fær ekki tækifæri til að jafna sig. Langvinn streita hefur verið tengd aukinni áhættu á hjarta- og æðasjúkdómum, svefnvandamálum, kvíða, þunglyndi og skertri ónæmisstarfsemi (McEwen, 2007). Auk þess getur hún haft áhrif á einbeitingu, minni og tilfinningastjórnun, sem gerir daglegt líf erfiðara.

Hvernig hjálpar núvitund við streitu?

Núvitund hjálpar fólki að breyta sambandi sínu við streitu, frekar en að reyna að útrýma henni alfarið. Með reglulegri æfingu læra einstaklingar að taka eftir streituvaldandi hugsunum og tilfinningum án þess að sogast inn í þær. Þetta dregur úr sjálfvirkum viðbrögðum og eykur tilfinningalegt jafnvægi (Hölzel et al., 2011). Rannsóknir sýna að núvitund getur minnkað virkni í þeim hluta heilans sem tengist streitu og ótta, á sama tíma og hún styrkir svæði sem tengjast einbeitingu og sjálfsstjórn. Þannig eykst hæfileikinn til að bregðast við álaginu á meðvitaðan og rólegan hátt.

Andleg og líkamleg áhrif núvitundar

Núvitund hefur jákvæð áhrif á bæði andlega og líkamlega heilsu. Hún hefur verið tengd minni kvíða og þunglyndi, betri svefni og aukinni lífsánægju (Grossman et al., 2004). Á líkamlegum vettvangi hefur núvitund einnig verið tengd lægri blóðþrýstingi, minni bólgum og betri stjórn á langvinnum verkjum. Eitt af lykilatriðum núvitundar er að hún eykur sjálfsvitund. Með því að verða meðvitaðri um eigin þarfir, mörk og viðbrögð getur fólk gripið fyrr inn í þegar streita eykst og tekið upplýstari ákvarðanir um hvíld, hreyfingu og samskipti.

Núvitund í daglegu lífi

Núvitund þarf ekki að vera flókin eða tímafrek. Einfaldar æfingar, eins og að fylgjast með önduninni í nokkrar mínútur, taka eftir líkamsskynjunum eða vera meðvitaður um bragð og áferð matar, geta haft áhrif. Með reglulegri iðkun verður auðveldara að yfirfæra núvitund yfir í daglegt líf, til dæmis í vinnu, samskiptum og við krefjandi aðstæður. Mikilvægt er að hafa í huga að núvitund er þjálfun, ekki skyndilausn. Ávinningurinn byggist upp smám saman og felst oft í aukinni ró, skýrari hugsun og betri tengslum við sjálfan sig og aðra.

Niðurstaða

Í samfélagi þar sem streita er orðin algengur hluti daglegs lífs býður núvitund upp á raunhæfa og áhrifaríka leið til að efla andlega og líkamlega heilsu. Með því að æfa sig í að vera til staðar í augnablikinu, með opnum og samþykkjandi huga, getur fólk dregið úr áhrifum streitu og aukið vellíðan. Núvitund snýst ekki um að breyta lífinu, heldur um að mæta því af meiri ró og meðvitund.

Eylíf heilsuvörurnar innihalda hrein íslensk gæðahráefni og eru þau í aðalhlutverki í vörunum. Engin aukaefni eru í vörunum og við styrkjum blöndurnar með ýmsum vítamínum til að innihaldið nýtist sem best. Hráefnin koma frá sjálfbærum auðlindum Íslands. Eylíf heilsuvörurnar eru framleiddar á Grenivík með GMP gæðastaðli.

Active JOINTS  er sérhönnuð blanda sem inniheldur íslensk næringarefni einnig með margra ára rannsóknir að baki með kalsíum, magnesíum og D-vítamín sem sýna fram á góð áhrif fyrir liði, bein og tennur. Stronger BONES inniheldur uppbyggjandi næringarefni með margra ára rannsóknir að baki sem sýna fram á virkni fyrir beinauppbyggingu. Þau eru m.a. kalsíum, mangan, C og D-vítamín. Því er svo við að bæta að í báðum þessum vörum eru íslenskir kalkþörungar hafa leitt í ljós skv. rannsóknum að þeir vinna að því að styrkja beinin, eru bólguhamlandi og vinna gegn beinþynningu. Íslensku kalkþörungarnir eru svo magnaðir að þeir innihalda 74 stein- og snefilefni frá náttúrunnar hendi. Hægt er að skoða þá nánar hér. Smoother SKIN & HAIR frá Eylíf inniheldur íslensk hráefni ss.  kollagen sem er unnið úr þorskroði, ásamt astaxanthin (smáþörungar). GeoSilica kísillinn og góð blöanda af vítamín og steinefnum sem eru nærandi og rakagefandi og hafa sannað ágæti sitt fyrir húð, hár og neglur.  Góð reynsla er komin á notkun Smoother SKIN & HAIR frá Eylíf og má lesa þær hér á síðunni. Happier GUTS örvar meltingarstarfsemi og nærir þarmaflóruna. Happier GUTS inniheldur fjögur íslensk gæðahráefni s.s. kítósan, kalkþörunga, kísil frá GeoSilica og fjallagrös. Öll þessi efni hafa staðfesta verkun með rannsóknum og við styrkjum blönduna með meltingarensímum, C vítamíni og snefilefnunum sinki, króm og joði. Stronger LIVER styrkir lifrarstarfsemina og nærir þarmaflóruna. Stronger LIVER inniheldur einnig fjögur íslensk gæðahráefni s.s. kítósan, kalkþörunga, kísil frá GeoSilica og ætihvönn sem hefur verið notuð við meltingatruflunum frá örófi alda. Við styrkjum blönduna með kólín, mjólkurþistli og C vítamíni, sem einnig hafa þekkt áhrif til hins betra á meltinguna. Kólín hefur samþykkta heilsufullyrðingu frá Evrópsku matvælaöryggisstofnunni (EFSA) um að stuðla að eðlilegri starfsemi lifrar.

Heimildaskrá:

Grossman, P., Niemann, L., Schmidt, S., & Walach, H. (2004). Mindfulness-based stress reduction and health benefits: A meta-analysis. Journal of Psychosomatic Research, 57(1), 35–43. https://doi.org/10.1016/S0022-3999(03)00573-7 Hölzel, B. K., Lazar, S. W., Gard, T., Schuman-Olivier, Z., Vago, D. R., & Ott, U. (2011). How does mindfulness meditation work? Proposing mechanisms of action from a conceptual and neural perspective. Perspectives on Psychological Science, 6(6), 537–559. https://doi.org/10.1177/1745691611419671 Kabat-Zinn, J. (2003). Mindfulness-based interventions in context: Past, present, and future. Clinical Psychology: Science and Practice, 10(2), 144–156. McEwen, B. S. (2007). Physiology and neurobiology of stress and adaptation: Central role of the brain. Physiological Reviews, 87(3), 873–904. https://doi.org/10.1152/physrev.00041.2006